مهندسی تاسیسات ساختمان رشته ای است از در حوزه ساختمان. مهندسین تاسیسات با شناخت کامل رفتار سیالات مانند آب و هوا به طراحی، اجرا و راهبری و نگهداری سیستم های تهویه مطبوع، سیستم آبرسانی سرد و گرم، سیستم فاضلاب، موتورخانه ساختمان ها می پردازند.

مهندسی تاسیسات ساختمان، دانش مواجه و مدیریت اثرات ناخوشایند فیزیکی است که آسایش افراد و ساکنین ساختمان را تحت تأثیر قرار می‌دهند. ایجاد سرما در فضاهای داخلی یک ساختمان در طول فصل تابستان، ایجاد گرما در فضاهای داخلی یک ساختمان در طول فصل زمستان، تهویه و تخلیه آلاینده‌ها و هوای نامطبوع از فضاهایی که افراد در آنها حضور دارند و یا رساندن آب سرد و گرم به طبقات فوقانی یک ساختمان بلند مرتبه همگی مثال‌هایی هستند که از این مواجه و مقابله با نیروهای طبیعی، در راستای ایجاد شرایط آسایش و رفاه ساکنین و قابل سکونت‌سازی فضاهای ساختمانی سخن می‌گویند.

مهندسی تاسیسات ساختمان

در مهندسی تاسیسات ساختمان هدف اولیه برقراری شرایط آسایش حرارتی افراد و ساکنین ساختمان است. بدین ترتیب در موتورخانه یا موتورخانه‌های ساختمان، گرمایش موردنیاز از طریق ایجاد احتراق در بویلر و سرمایش موردنیاز از طریق ایجاد برودت در چیلر ساختمان تأمین می‌گردد. سپس این سرما یا گرمای ایجاد شده از منبع تأمین‌کننده (بویلر و یا چیلر) به آب تأسیسات ساختمان منتقل شده و آب که سیال واسطه انتقال حرارت است، از طریق سیستم لوله‌کشی از موتورخانه به واحدها و فضاهای مختلف ساختمان ارسال شده و در آنجا نیز گرما و سرمای مورد نیاز از طریق رادیاتورها، فن‌کویل‌ها و سایر دستگاه‌های توزیع حرارت و برودت از آب به هوای محیط منتقل می‌شود.

هدف دیگری که مهندسی تاسیسات ساختمان به دنبال آن است، رساندن آب آشامیدنی و تخلیه فاضلاب از قسمت‌ها و طبقات مختلف ساختمان است. آب آشامیدنی ساختمان پیش از ورود به سیستم لوله‌کشی و آبرسانی ساختمان معمولاً در یک مخزن جمع می‌گردد. حفظ شرایط بهداشتی در این مخزن امری حیاتی است. پس از آن، آب آشامیدنی ساختمان از طریق پمپ‌های آبرسانی از مخزن ذخیره مکش شده و وارد سیستم لوله‌کشی آبرسانی ساختمان می‌شود. تأمین و حفظ فشار موردنیاز در سیستم لوله‌کشی آبرسانی ساختمان در اوقات مختلف بر اساس مقدار آب مصرفی واحدهای ساختمان، امر بسیار مهمی است؛ چرا که اگر به درستی صورت نپذیرد سبب کم و زیاد شدن فشار آب شده و اعتراض ساکنین را در پی خواهد داشت.

مهندسی تاسیسات ساختمان شامل تاسیسات گرمایشی، تاسیسات برودتی یا سرمایشی، تاسیسات بهداشتی (آبرسانی و فاضلاب)، تاسیسات تهویه مطبوع، تاسیسات مجموعه‌های ورزشی آبی (استخر، سونا و جکوزی)، تاسیسات آتش‌نشانی و اسپرینکلرها (اطفاء حریق)، تاسیسات گازرسانی، تاسیسات آبنما و فواره‌های محیطی و تاسیسات بخار می‌باشد. راهبری، تعمیرات و نگهداری هر یک از این بخش‌ها نیازمند برنامه‌ای مدون، بر اساس نیازهای تاسیسات ساختمان موردنظر و با استفاده از دانش و تخصص مربوطه در تمامی این حوزه‌ها می‌باشد.

اگر کل فرآیند‌های مهندسی تاسیسات ساختمان را به عنوان مقابله‌ای تمام عیار با نیروهای طبیعی و با اهدف تأمین شرایط آسایش ساکنین ساختمان‌ها در نظر بگیریم، برنامه راهبری و نگهداری تاسیسات ساختمان همانند نقشه این جنگ و مقابله است. بنابراین هرچه این نقشه دقیق‌تر و درست‌تر تنظیم گردد، احتمال بروز موفقیت و پیروزی در این مقابله و در نتیجه رسیدن به هدف تأمین شرایط آسایش ساکنین بیشتر می‌شود.