سندروم ساختمان بیمار Sick Building Syndrome

احتمالا اگر نام این سندروم را نشنیده‌اید، اما قطعا برای شما یا اطرافیانتان پیش آمده است که با حضور مداوم در یک ساختمان مسکونی یا اداری، دچار علائم بیماری شده‌اید. سندروم ساختمان بیمار به یک وضعیت پزشکی گفته می‌شود که در آن افراد، با گذراندن وقت در محیط داخلی یک ساختمان، بدون هیچ‌گونه دلیل آشکاری، علائم و نشانه‌های بیماری پدید می‌آید. با گذران زمان بیشتر در ساختمان و به مرور زمان، این علائم گاه روند افزایشی به خود گرفته و با ترک ساختمان به مدت طولانی، علائم خود به خود ناپدید می‌شوند. بیشترین نشانه‌های این سندروم خستگی، خواب‌آلودگی، تهوع، سرگیجه، تحریک چشم، گلو و بینی می‌باشد. اما به راستی این سندروم مرموز چیست!؟

به نظر می‌رسید که این بیماری دلیل و منشا مشخصی نداشته باشد اما از طرفی نشانه‌های آن محدود به محیط یک ساختمان به خصوص می‌باشد بنابراین نام‌گذاری این سندروم به نام ساختمان بیمار، چندان بی‌راه به نظر نمی‌رسد!

در سال 1984 یک گزارش توسط سازمان بهداشت جهانی منتشر شد که در آن عنوان شد که حدود 30% از ساختمان‌های نو یا بازسازی شده در سراسر جهان، از مشکل نامطلوب بودن کیفیت هوای داخلی(Internal Air Quality) ، که به ضعف سیستم تاسیسات آن مربوط میشود ، دست و پنجه نرم می‌کنند.

این سازمان با تحقیق بیشتر در این رابطه، به این نتیجه رسید که به غیر از مسائلی مانند آلودگی‌های ایجاد شده توسط ماشین‌های اداری، مواد شیمیایی متصاعد از لامپ‌ها و ....، دلیل عمده‌ی این مشکل، قدیمی بودن یا ایراد در سیستم گرمایش، سرمایش، تهویه‌ی مطبوع و بطور کلی تاسیسات یک ساختمان است.

علائم و نشانه‌ها

قرار گرفتن انسان در معرض انواع آلودگی‌های محیطی مانند قارچ‌های بیوآئروسل‌ها، باکتری‌ها و آلرژن‌ها باعث تاثیرات مختلف مخربی بر سلامتی به وجود آمدن انواع بیماری‌ها نظیر مشکلات تنفسی، سوزش چشم و بینی و گلو، عفونت، حساسیت پوستی و سایر بیماری‌هایی که باعث اختلال در شرایط عمومی بدنمی‌شود، می‌انجامد. سیستم تاسیسات یک ساختمان، بدلیل جابجایی هوا توسط فن کویل یا کانال های هوا ، میتواند بسرعت عوامل بروز این سندروم را در سرتاسر ساختمان گسترش دهد.

سازمان بهداشت جهانی علائم سندروم ساختمان بیمار را به پنج دسته‌ی کلی تقسیم کرده است:

  1. تحریک غشای مخاطی (چشم، بینی، گلو و گوش)

  2. تحریک سیستم عصبی (خستگی، کج‌خلقی و سردرد)

  3. آسم و علائم مشابه آن (تنگی قفسه سینه، خس خس)

  4. علائم آلرژیک (خشکی و خارش پوست، عطسه و سرفه)

  5. مشکلات گوارشی (تهوع و اسهال)

همانطور که پیش‌تر گفته شد این علائم و نشانه‌ها به طور مشخص، در زمانی که فرد در محیط ساختمان بیمار(منزل مسکونی یا اداره) باشد، پدیدار می‌گردند و اغلب پس از ترک آن محیط، علائم و نشانه‌ها از وی محو می‌گردد. البته در برخی موارد که فرد مدت طولانی‌ای را در آن محیط گذرانده نیز، این مشکلات، تاثیرات درازمدت و مخربی گذاشته‌اند.

در مقالات آتی به روش های جلوگیری از این سندروم و نقش یک تیم مجرب و مشاورین با تجربه ی تاسیسات در این زمینه خواهیم پرداخت.