احتمالا از دوستان یا آشنایان و یا در مواجهه با وبسایت پیش رو، با کلمه‌ی HVAC روبرو شده‌اید و به یک تعریف نسبی از آن رسیده‌اید. اما دقیقا HVAC به چه گفته می‌شود؟ آیا تخصص خاصی است یا صفتی است که می‌توان به فردی نسبت داد!؟  تا پایان این مقاله با ما همراه باشید تا به تعریف جامعی از آن برسید.

مهندس تاسیسات یا همان HVAC، به فردی گفته می‌شود که در رشته‌ی مهندسی مکانیک تحصیل کرده و در زمینه‌ی تجهیزات گرمایش (Heating)، تهویه (Ventilation) و تهویه‌ی مطبوع (Air-Conditioning)، تخصص داشته باشد.مهندس تاسیسات بر طراحی و ساخت، نصب و بهره‌برداری از تجهیزاتی که عمل ایجاد گرمایش، سرمایش و تهویه را در یک فضای داخلی ایجاد می‌کنند، نظارت می‌کند. این مهندس همه فن‌حریف در رشته‌های دیگری چون برق (تاسیسات الکتریکی) ، لوله‌کشی و مکانیک تخصص دارد و با ساختار کدهای ساختمانی و قوانین و استانداردهای بین‌المللی تاسیسات آشنایی کامل دارد.

یک مهندس تاسیسات کیفیت هوای فضای داخلی(IAQ – Internal Air Quality) یک اتاق یا یک مجتمع را با کنترل درجه حرارت، رطوبت و جریان هوا، بهینه می‌کند. سیستم‌های گرمایش و سرمایش هوای داخل اتاق را مطبوع می‌کنند و سیستم تهویه باعث در جریان بودن هوا و عدم ماندگاری بوها در فضای داخلی خانه یا هر فضای تهویه شونده ی دیگری می‌شوند.

نحوه کار با مهندسان تاسیسات کمی متفاوت با متخصصان و تعمیرکاران دیگر می‌باشد. مهندسان تاسیسات با یک مجتمع یا ساختمان قرارداد پروژه‌ای امضا می‌کنند و برای مثال از صفر تا صد سیستم تاسیسات آن مجموعه (طراحی، نصب، بهره‌برداری) را به عهده می‌گیرند.

در مرحله‌ی طراحی مهندس تصمیم می‌گیرد و توصیه می‌کند که ابزارها و قطعات موتورخانه مرکزی ، تاسیسات تهویه مطبوع ، بویلر ، چیلر و تاسیسات استخر چه باشد. او اندازه‌ی پمپ‌ها ، کانال های هوا ، لوله‌ها و شیرآلات ... را به طور دقیق محاسبه می‌کند. طرح پیشنهادی خود از کل سیستم و برآورد هزینه‌های پروژه را، ارائه می‌دهد.

در مرحله‌ی نصب، مهندس تاسیسات به طور کامل بر فرآیند نصب تجهیزات نظارت و مدیریت دارد تا اطمینان حاصل کند که آنها طبق نقشه‌ی طراحی، اجرا و نصب می‌گردند. پس از اتمام مرحله‌ی نصب، از تجهیزات تست‌ها و آزمایش‌های لازم را برای اطمینان از درستی کارکرد آنها، می‌گیرد و برای همه‌ی تجهیزات برنامه‌ی منظم تعمیر و نگهداری تعیین می‌کند.

یک مهندس تاسیسات باید خود را برای انواع پروژه‌ها با موقعیت‌های مختلف آماده کند. برای مثال یک مشتری که دارای شرکت کامپیوتری است، اتاقی پر از کامپیوتر دارد که متعقبا به علت حرارت کامپیوترها، بسیار گرم خواهد شد و باید سیستم ویژه‌ی طراحی شده‌ی تاسیسات و سرمایش خود را داشته باشد.

یا مشتری دیگری سیستم تاسیسات و موتورخانه مخصوص به خود را دارد اما از هزینه‌های گزاف قبض‌ها شکایت دارد و به مهندس HVAC مراجعه میکند. مهندس تاسیسات نیز با آماده کردن یک برنامه‌ی منظم برای تعمیر و نگهداری از تجیهزات مشتری مدنظر، سیستم موتورخانه وی را بهینه می‌سازد و تا حدود زیادی از هزینه‌های آن کم می‌کند.