در موتورخانه تجهیزات مختلفی به کار رفته که برای تأمین انرژی و کارکرد مناسب سیستمهای گرمایش، سرمایش و تهویه ساختمانها ضروری هستند. این تجهیزات شامل بویلرها، پمپها، مشعلها و دیگر سیستمهای حیاتی هستند که برای بهینهسازی و کاهش مصرف انرژی ضروری هستند. در ادامه به معرفی هر یک از این تجهیزات می پردازیم.
دیگ
دیگ های موتورخانه مخازن پر فشاری هستند که برای گرم کردن آب یا تولید بخار طراحی شده اند، که می توانند برای گرمایش محیط یا خدمات آب گرم کن ساختمان استفاده شوند.
دیگ ها به دو دسته اصلی : فولادی و چدنی تقسیم میشوند که دیگ های فولادی خود، به دو نوع فایر تیوب (آتش در لوله و آب در کناره ها) و واتر تیوب (آب در لوله و آتش در کنار آن) تقسیم می شوند.
بیشتر بدانید: اهمیت سرویس و نگهداری موتورخانه

نمومه یک دیگ چدنی

نمونه دو دیگ فولادی شرکت پاکمن
مشعل
در گرمایش اغلب مجتمع های تجاری، منبع گرمای دیگ موتورخانه مشعل هایی هستن که با سوختن گاز طبیعی یا گازوئیل کار می کنند. مشعل ها با توجه به کاربرد آن ها به انواع مختلفی تقسیم می شوند. آشنایی با اصول عیب یابی مشعل ایران رادیاتور میتواند در نگهداری بهتر این سیستمها و افزایش راندمان حرارتی تأثیرگذار باشد.

نمونه یک مشعل گازی
چیلر
در جواب چیلر چیست؟ باید بگوییم که چیلرها در حقیقت ماشینهای تولید برودت و سرما هستند. چیلرها در ساختمانها وظیفه تولید سرمایش و برودت مورد نیاز در طول فصول گرم سال را بر عهده دارند. همانند دیگها و بویلرها که در روزهای سرد سال به تولید حرارت و گرم کردن آب چرخشی در شوفاژها و فنکویلهای ساختمان میپردازند، چیلر نیز در روزهای گرم سال مشغول خنککردن و سرمایش این آب چرخشی هستند. بنابراین از نگهداری تاسیسات ساختمان خود ازجمله تعمیرات چیلرها غافل نشوید. به طور کلی چیلرها به دو دسته چیلرهای تراکمی و جذبی تقسیم می شوند. تفاوت چیلر جذبی و تراکمی از نظرهای مختلفی مورد بررسی قرار میگرد که می توانید از طریق این لینک اطلاعات جامعی در این خصوص کسب کنید.

یک چیلر جذبی شعله مستقیم
چیلرهایی که معمولاً در پروژههای ساختمانی کشور نصب میشوند و مورد استفاده قرار میگیرند، به دو نوع چیلرهای تراکمی و چیلرهای جذبی تقسیم میشوند.

نمونه یک چیلر تراکمی
تجهیزات گرمایش از کف
عمل گرمایش در این روش از طریق گرم کردن کف ساختمان در محدوده ی دمایی مشخص اتفاق می افتد. به این روش گرمایش، گرمایش تابشی هم گفته می شود. بهرمندی ازیک سیستم گرمایش از کف مطبوع و لوکس نیازمند رعایت دقیق استاندارد ها و اصول مهندسی هنگام طراحی و اجرای این سیستم است .
محاسن سیستم گرمایش از کف
✅از بزرگترین محاسن این سامانه وجود گرما در پایین ترین قسمت ساختمان است که نیاز واقعی گرمایش فضاها هم در قسمت های پایینی و نزدیک به کف می باشد .
✅کاهش مصرف سوخت و انرژی نسبت به سایر سیستم ها
✅گرمایش مطبوع و یکنواخت در کل ساختمان
✅حذف تجهیزاتی که در چیدمان و معماری داخلی مزاحمت ایجاد می کنند مانند رادیاتور ها .
✅استفاده برای ذوب برف معابر
تجهیزات مربوط به کف گرمایش در موتورخانه :
تجهیزات مربوط به این سامانه گرمایشی شامل پمپ های سیرکولاتور ، مبدل حرارتی و منبع انبساط و منبع گرمایشی مثل دیگ موتورخانه است .
هر کدام از این تجهیزات نیاز به انتخاب مهندسی شده و صحیح است که در زمان بهرهبرداری بتواند نیازهای گرمایشی ساختمان به راحتی فراهم نموده و باعث آرامش و آسایش ساکنین گردد .
برای آشنایی کامل با این سیستم گرمایشی میتوانید مقاله ” گرمایش از کف چیست ” را مطالعه فرمایید.
پمپ های فن کویل
این پمپ ها وظیفه پمپاژ آب سرد (تابستان) از چیلر و آب گرم (زمستان) از دیگ ها را به دستگاه های نظیر فن کویل و هواساز را برای سیستم های گرمایشی و سرمایشی را به عهده دارد.

نمونه یک پمپ خطی فن کویل
پمپ های برج خنک کننده
این پمپ وظیفه انتقال آب از چیلر ( کندانسر چیلر تراکمی و ابزوربر ) به برج خنک کننده و پاشش آب به روی پکینگ های برج را بر عهده دارد.
منابع کویلی و پمپ های آن
تولید آب گرم در این منابع و به وسیله پمپ های آن و کویل مسی انجام می گیرد. پمپ ها وظیفه گردش آب داغ بین دیگ و کویل منبع جهت تبادل حرارت با آب سرد منبع جهت گرم کردن و تولید آب گرم مصرفی برای ساختمان را دارد.
![]() نمونه پمپ های زمینی فن کویل |
![]() منابع کویلی |
پمپ های آبرسانی
پمپ های آب همانطور که از نامش پیداست؛ وظیفه تامین آب مصرفی ساختمان را دارد.

نمونه پمپ طبقاتی گرانفوس
پمپ حوله خشک کن
این پمپ های آب داغ را از دیگ تا حوله خشک کن های سرویس بهداشتی،حمام ها در گردش در می آورد
پمپ برگشت آب گرم مصرفی
این پمپ ها وظیفه گردش آبگرم یه صورت دائم در لوله ای آب گرم را دارد تا مصرف کننده بلافاصله پس از بازکردن شیر به آبگرم دسترسی داشته باشد.
منبع انبساط
وقتی آب در دیگ ها داغ می شود به دلیل پدیده ای بنام انبساط حرارتی حجم آب افزایش پیدا می کند. مخازن انبساط برای جذب و جلوگیری از این پدیده و برای حفظ ایمنی فشار بیش از حد آب در لوله ها که می تواند باعث ترکیدگی شدید شود مورد استفاده قرار می گیرد.
منابع انبساط به دو نوع باز و بسته برای کاربردهای مختلف تقسیم می شوند.
سختی گیر
برای حفظ تعادل شیمیایی آب و جلوگیری از تشکیل رسوب در تجهیزات موتورخانه یک مخزن سختی گیر باید در مدار قرار گیرد. پایین نگه نداشتن مقدار سختی آب ( حدود ۰ PPM) برای افزایش راندمان و نگهداری اصولی تجهیزات از جمله کندانسر چیلر،منابع کویلی، برج خنک کننده و… ضروری می باشد.
تابلو برق ها
تابلو برق ها و تجهیزات مورد استفاده در آن وظیفه کنترل ( خاموش و روشن کردن) و حفظ ایمنی (جلوگیری از سوختن و …) تجهیزات الکتریکی و مکانیکی را بر عهده دارد.
شاید برای شما مفید باشد: خرید و فروش تابلو کنترل چیلر جذبی
داریوهای کنترل بار / ظرفیت
درایو های دور متغیر در سیستم با توجه به ظرفیت مورد نیاز توسط مصرف کننده می تواند ظرفیت را کنترل کند. برای مثال درایوهای پمپ آبرسانی با توجه به فشار مورد نیاز مصرف کننده دور موتور را تنظیم می کند.
هواسازها
یک مجموعه ساخته شده کارخانه ای متشکل از یک فن یا فن و سایر تجهیزات لازم برای انجام یک یا چند کار از جمله گردش ، تمیز کردن ، گرم کردن، خنک کردن، مرطوب کردن ، رطوبت گیری و مخلوط کردن هوا مورد استفاده قرار می گیرد.

تصویر یک هواساز
دیزل ژنراتور
دستگاه دیزل ژنراتور برای تولید برق در مواقع قطع شهری وارد مدار می شود و برق بخشی از تجهیزات ضروری ساختمان را از جمله پمپ آبرسانی و آسانسور و… را تامین می کند.

یک دستگاه ژنراتور برق اضطراری
وسایل تبادل و توزیع گرما و سرما
آب، هوا و بخار بعد از گذر از شبکههای انتقال به وسایل مخصوص توزیع گرما و سرما میرسند تا تهویه مطبوع محیط را فراهم کنند. منظور از وسایل توزیع سرما و گرما فن کویل و هوا ساز است. فن کویل در زمستان برای گرما و در تابستان برای سرمایش مورد استفاده قرار میگیرد. آب سرد و یا گرمی که در دستگاههای مولد انرژی تاسیسات ساختمانی مکانیکی تولید میگردد توسط شبکه لولهکشی یا پمپ به فن کویل میرسد و پس از عبور از کویلهای پره دار به وسیله وزش اجباری هوا بر روی کویلها سرما و گرما را در اختیار محیط قرار میدهند.
فن کویل معمولا در زیر پنجره قرار داده میشود و در قسمت پشت آن یک دریچه هوای تازه نصب میگردد. مشکل سیستم فن کویل این است که نمیتوان روی میزان رطوبتهوا کنترل ایجاد کرد. از فن کویل در ساختمانهایی استفاده میشود که درجه حرارت هر یک از اتاقها را بخواهند مستقیما کنترل کنند. کنترل درجه حرارت فن کویل به دو طریق صورت می گیرد. اولین روش نصب شیربرقی بر روی لوله رفت و برگشت است. از این روش به علت بالابودن هزینه آن کمتر استقبال میشود. در روش دوم در داخل اتاقها ترموستات نصب میکنند که به بادرسان فن کویل فرمان قطع و وصل می دهد ولی جریان آب سرد همواره در آن برقرار است. فن کویل نیز از تاسیسات حیاتی است که مرتبا باید مورد بررسی گروههای تعمیر تاسیسات موتورخانه قرار گیرد چرا که در صورت بروز عارضه در فن کویل، ساختمان تهویه مطبوع خود را از دست خواهد داد.
درصورتیکه نیاز به تعمیر یا سرویس هرکدام از اجزای تاسیسات ساختمان ازجمله چیلرها؛ پمپ آب؛ دیزل ژنراتور و … دارید؛ می توانید با ما در کلینیک انرژی تماس بگیرید. از دیگر خدمات شرکت ما می توان به سرویس و نگهداری استخر؛ تعمیر و نگهداری چیلرها ازجمله چیلرهای تراکمی و جذبی؛ بازسازی تاسیسات موتورخانه و … نیز اشاره کرد.